ആദ്യം നമുക്ക് ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിലേക്ക് ഒന്ന് പോകാം. പുരാതന ഈജിപ്തുകാരെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. പിരമിഡുകളും മമ്മികളുമൊക്കെയായി ജീവിച്ചിരുന്ന അവർക്ക് മരണാനന്തര ജീവിതം എന്നത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായിരുന്നു. മരണം എന്നത് ഒന്നിന്റെയും അവസാനമല്ലെന്നും, അതൊരു വലിയ യാത്രയുടെ തുടക്കം മാത്രമാണെന്നും അവർ വിശ്വസിച്ചു. മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആത്മാവ് 'ദുവാത്ത്' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പാതാളലോകത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കണമെന്നാണ് അവരുടെ വിശ്വാസം. അവിടെ ആത്മാവിനെ കാത്ത് വലിയൊരു പരീക്ഷണമുണ്ട്. 'മാറ്റ്' എന്ന സത്യത്തിന്റെ ദേവതയുടെ മുൻപിൽ വെച്ച് മരിച്ചയാളുടെ ഹൃദയം ഒരു തുലാസിൽ വെച്ച് തൂക്കിനോക്കും. തുലാസിന്റെ മറുഭാഗത്ത് ഒരു തൂവലായിരിക്കും ഉണ്ടായിരിക്കുക. ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ ആ വ്യക്തി ചെയ്ത നന്മതിന്മകളാണ് അവിടെ അളക്കപ്പെടുന്നത്. ഹൃദയത്തിന് തൂവലിനേക്കാൾ ഭാരമുണ്ടെങ്കിൽ, അതായത് ആ വ്യക്തി ഒരുപാട് പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അമ്മിറ്റ് എന്ന് പേരുള്ള, മുതലയുടെ തലയും സിംഹത്തിന്റെ ശരീരവുമുള്ള ഒരു ഭീകരജീവി ആ ഹൃദയം വിഴുങ്ങും. അതോടെ ആ ആത്മാവ് പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകും. എന്നാൽ ഹൃദയവും തൂവലും തുല്യഭാരത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നതെങ്കിലോ? ആ ആത്മാവിന് 'ഫീൽഡ് ഓഫ് റീഡ്സ്' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാം. അവിടെ അവർക്ക് ഭൂമിയിലെപ്പോലെ തന്നെ സുഖമായി ജീവിക്കാം. ഇതുകൊണ്ടാണ് ഫറവോന്മാരെ അടക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ അവർക്ക് അവിടെ ഉപയോഗിക്കാൻ വേണ്ട സ്വർണ്ണവും വസ്ത്രങ്ങളും ഭക്ഷണവും എന്തിന്, പരിചാരകരെപ്പോലും ഒപ്പം അടക്കം ചെയ്തിരുന്നത്.
ഇനി പുരാതന ഗ്രീസിലേക്ക് പോയാലോ, അവിടെയും കഥകൾ വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഗ്രീക്ക് പുരാണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് മരിച്ചവരുടെ ലോകം ഭരിക്കുന്നത് 'ഹേഡിസ്' എന്ന ദേവനാണ്. മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ ആത്മാവുകളെല്ലാം സ്റ്റൈക്സ് എന്നൊരു നദിയുടെ തീരത്തെത്തും. അവിടെ 'ഷാരോൺ' എന്നൊരു കടത്തുകാരനുണ്ട്. അയാളുടെ വഞ്ചിയിലാണ് ആത്മാക്കൾ നദി കടന്ന് മറുകരയിൽ എത്തേണ്ടത്. വെറുതെ കടത്തിവിടില്ല കേട്ടോ, അയാൾക്ക് അതിനുള്ള കൂലി കൊടുക്കണം. അതിനായി ഗ്രീക്കുകാർ മരിച്ചവരുടെ നാവിനടിയിലോ കണ്ണുകൾക്ക് മുകളിലോ നാണയങ്ങൾ വെച്ചുകൊടുക്കുന്ന ഒരു ആചാരമുണ്ടായിരുന്നു. നദി കടന്നാൽ പിന്നെ മൂന്ന് തലയുള്ള 'സെർബറസ്' എന്നൊരു ഭീമൻ നായ കാവൽനിൽക്കുന്ന വാതിലിലൂടെ വേണം അകത്ത് കടക്കാൻ. പിന്നീട് അവിടെ വെച്ച് ആത്മാക്കളുടെ ജീവിതം വിലയിരുത്തപ്പെടും. നല്ലവരായ ആളുകൾക്ക് 'എലിസിയൻ ഫീൽഡ്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്ന അതിമനോഹരമായ ഒരു ലോകത്തേക്ക് പോകാം. എന്നാൽ വലിയ തെറ്റുകൾ ചെയ്തവരെ 'ടാർട്ടറസ്' എന്ന ഇരുണ്ട ഗർത്തത്തിലേക്ക് വലിച്ചെറിയും. അവിടെ അവർക്ക് കഠിനമായ ശിക്ഷകൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
നമ്മുടെ ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് വരുമ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ കുറച്ചുകൂടി വ്യത്യസ്തവും ദാർശനികവുമാകുന്നു. ഹിന്ദു മതവിശ്വാസപ്രകാരം ശരീരത്തിന് മാത്രമേ നാശമുള്ളൂ, ആത്മാവിന് നാശമില്ല. നമ്മൾ പഴയ വസ്ത്രം മാറി പുതിയ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നതുപോലെ ആത്മാവ് ഒരു ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരു ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇതിനെയാണ് നമ്മൾ പുനർജന്മം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഗരുഡപുരാണം പോലെയുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ മരണാനന്തര യാത്രയെക്കുറിച്ച് വളരെ വിശദമായിത്തന്നെ പറയുന്നുണ്ട്. മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആത്മാവ് യമധർമ്മന്റെ ലോകത്തേക്ക് ഒരു നീണ്ട യാത്ര ചെയ്യണം. ഭൂമിയിൽ നമ്മൾ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലമാണ് അടുത്ത ജന്മത്തിൽ നമ്മൾ എന്തായിത്തീരും എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും 'കർമ്മഫലം' എന്ന വാക്ക്. നല്ല കാര്യങ്ങൾ ചെയ്താൽ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ ഉന്നതമായ ജീവിതാവസ്ഥ ലഭിക്കും. ഈ ജനനമരണങ്ങളുടെ ചക്രത്തിൽ നിന്ന് എന്നെന്നേക്കുമായി സ്വതന്ത്രമാകുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് 'മോക്ഷം' എന്ന് പറയുന്നത്. മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നതോടെ ആത്മാവ് പരമാത്മാവിൽ ലയിച്ചുചേരുന്നു, പിന്നീട് ഒരു ജനനമില്ല.
ബുദ്ധമതവും സമാനമായ രീതിയിലാണ് ജനനമരണങ്ങളെ കാണുന്നത്. എന്നാൽ ബുദ്ധമതത്തിൽ 'ആത്മാവ്' എന്നൊരു സ്ഥിരമായ സങ്കൽപ്പമില്ല. അതൊരു ഊർജ്ജപ്രവാഹം പോലെയാണ്. മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ അടുത്ത ജന്മം എടുക്കുന്നതിന് മുൻപുള്ള ഒരു ഇടവേളയുണ്ട്. തിബറ്റൻ ബുദ്ധമതത്തിൽ ഇതിനെ 'ബാർഡോ' (Bardo) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഈ സമയം വളരെ നിർണ്ണായകമാണ്. മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിലെ അവസാന ചിന്തകളും അയാളുടെ കർമ്മങ്ങളുമാണ് അയാൾ ഏത് ലോകത്തേക്ക് ജനിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. അവരുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം 'നിർവ്വാണം' പ്രാപിക്കുക എന്നതാണ്. ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും മുക്തമായി, ഈ ജനനമരണ ചക്രത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് നിർവ്വാണം. തിബറ്റൻ ബുക് ഓഫ് ദി ഡെഡ് എന്നൊരു പുസ്തകമുണ്ട്. മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ ചെവിയിൽ വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കാനുള്ള ഉപദേശങ്ങളാണതിൽ. ആ വ്യക്തിക്ക് മരണാനന്തര ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കാഴ്ചകളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ രക്ഷപ്പെടാം എന്ന് വഴികാട്ടാനാണ് ആ ഗ്രന്ഥം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഇനി ഇസ്ലാം, ക്രിസ്തുമതം പോലെയുള്ള മതങ്ങളിലേക്ക് വന്നാൽ അവിടെ പുനർജന്മം എന്ന സങ്കൽപ്പമില്ല. പകരം ഒരാൾക്ക് ഒറ്റ ജീവിതം മാത്രമേയുള്ളൂ. ഈ ഭൂമിയിലെ ജീവിതം എന്നത് വരാനിരിക്കുന്ന അനശ്വരമായ ഒരു വലിയ ജീവിതത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പരീക്ഷാകാലം മാത്രമാണ്. മരണശേഷം ആത്മാവുകൾ ഒരു നിശ്ചിത കാലം കാത്തിരിക്കണം. പിന്നീട് 'ന്യായവിധി ദിവസം' അഥവാ Judgment Day വരും. അന്ന് എല്ലാവരും ദൈവത്തിന്റെ മുൻപിൽ നിൽക്കുകയും, ഓരോരുത്തരും ഭൂമിയിൽ ചെയ്ത നന്മതിന്മകൾക്കനുസരിച്ച് അവർക്ക് സ്വർഗ്ഗമോ (സുവർണ്ണ ലോകം) നരകമോ (ശിക്ഷാ ലോകം) ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. ക്രിസ്തുമതത്തിൽ കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസപ്രകാരം സ്വർഗ്ഗത്തിനും നരകത്തിനും ഇടയിൽ 'ശുദ്ധീകരണ സ്ഥലം' (Purgatory) എന്നൊരു സങ്കൽപ്പം കൂടിയുണ്ട്. ചെറിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവർക്ക് അവിടെക്കിടന്ന് ആ പാപങ്ങൾ കഴുകിക്കളഞ്ഞതിന് ശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാം എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഇതൊക്കെ കേൾക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നുണ്ടാകും, ഇതൊക്കെ ഓരോ കാലഘട്ടത്തിൽ മനുഷ്യൻ അവരുടെ ഭയം മാറ്റാൻ വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത വെറും കഥകളല്ലേ എന്ന്. അതെ, ഒരു പരിധിവരെ അങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല. പക്ഷേ സയൻസ് അഥവാ ശാസ്ത്രം ഇതിനെ എങ്ങനെയാണ് നോക്കിക്കാണുന്നത് എന്ന് കൂടി നമ്മൾ അറിയേണ്ടേ? യഥാർത്ഥത്തിൽ മരണം എന്നൊരു അവസ്ഥയെ ശാസ്ത്രം ഇന്നും പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ല എന്നതാണ് സത്യം. പണ്ട് ഒരാളുടെ ശ്വാസം നിന്നാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഹൃദയമിടിപ്പ് നിന്നാൽ അയാൾ മരിച്ചു എന്ന് ഡോക്ടർമാർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഇതിനെയാണ് ക്ലിനിക്കൽ ഡെത്ത് എന്ന് പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്ന് ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം വികസിച്ചതോടെ, ഹൃദയം നിലച്ച പലരെയും സിപിആർ (CPR) നൽകിയോ മറ്റു ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെയോ മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ഡോക്ടർമാർക്ക് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അപ്പോൾ ഇവിടെ ഒരു ചോദ്യം ഉയരുന്നുണ്ട്. ഹൃദയം നിലച്ച്, മരിച്ചു എന്ന് ഉറപ്പിച്ച ആ നിമിഷങ്ങൾക്കും, പിന്നീട് അവർ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ വന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ആ സമയത്ത് അവർക്ക് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? അവിടെയാണ് ശാസ്ത്രം കുഴങ്ങുന്നത്.
ഇതിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ 'മരണാസന്ന അനുഭവങ്ങൾ' അഥവാ Near Death Experiences (NDE) നെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ നിർബന്ധമായും അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ലോകത്ത് ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഹൃദയാഘാതം വന്നോ, അപകടത്തിൽ പെട്ടോ മരണത്തിന്റെ വക്കിലെത്തി, പിന്നീട് ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്ന പലരും പറഞ്ഞിട്ടുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ചില സമാനതകളുണ്ട്. ഇവരെല്ലാം പറയുന്നത് ഏകദേശം ഒരേ കാര്യങ്ങളാണ്. മിക്കവരും പറയുന്നത് തങ്ങൾ മരിച്ച നിമിഷം സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി എന്നാണ് (Out of body experience). ഡോക്ടർമാർ തങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് അവർ മുകളിൽ നിന്ന് നോക്കിക്കാണുന്നുണ്ടാകും! ഡോക്ടർമാർ ഉപയോഗിച്ച ഉപകരണങ്ങൾ, അവർ തമ്മിൽ സംസാരിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഒക്കെ ഈ രോഗികൾ പിന്നീട് ജീവിതത്തിലേക്ക് വരുമ്പോൾ വളരെ കൃത്യമായി ഓർത്തുപറയാറുണ്ട്. കണ്ണുകൾ അടഞ്ഞു കിടക്കുന്ന, തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായും നിലച്ച ഒരാൾ എങ്ങനെയാണ് ഇതൊക്കെ കണ്ടതും കേട്ടതും എന്നതിന് ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രത്തിന് കൃത്യമായ ഉത്തരമില്ല.
കൂടാതെ ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയവർ ഒരു ഇരുണ്ട തുരങ്കത്തിലൂടെ അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്നതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ആ തുരങ്കത്തിന്റെ അറ്റത്ത് അതിമനോഹരമായ, കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രകാശം അവരെ കാത്തുനിൽപ്പുണ്ടാകും. ആ പ്രകാശത്തിന് വലിയ സ്നേഹവും സമാധാനവും നൽകാൻ കഴിയുമെന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്. അവിടെവെച്ച് അവർക്ക് മുൻപേ മരിച്ചുപോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കളെയോ സുഹൃത്തുക്കളെയോ കാണാൻ കഴിയുന്നു. അതുമാത്രമല്ല, ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ നിമിഷവും ഒരു സിനിമയിലെന്നപോലെ അവരുടെ കൺമുന്നിലൂടെ മിന്നിമറയുന്നതായും പലരും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനെ 'ലൈഫ് റിവ്യൂ' എന്നാണ് പറയുക. അവിടെ നമ്മൾ ചെയ്ത നല്ല കാര്യങ്ങളും ചീത്ത കാര്യങ്ങളും എല്ലാം കാണാൻ സാധിക്കും. നമ്മൾ കാരണം മറ്റൊരാൾക്ക് വേദനയുണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ വേദന അതെ തീവ്രതയിൽ ആ നിമിഷം നമുക്കും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും. വളരെ ശാന്തമായ, ഒരു ഭയവുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയാണത്. തിരികെ ഈ ഭൂമിയിലേക്ക് വരാൻ തങ്ങൾക്ക് തീരെ താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു എന്നാണ് ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായ ഒട്ടുമിക്ക ആളുകളും പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.
ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഒരു സംഭവമാണ് ഡോക്ടർ ഈബെൻ അലക്സാണ്ടറുടേത്. അദ്ദേഹം അമേരിക്കയിലെ പ്രശസ്തനായ ഒരു ന്യൂറോ സർജൻ ആയിരുന്നു. അതായത് തലച്ചോറിനെക്കുറിച്ച് ഏറ്റവും നന്നായി പഠിച്ച ഒരു ഡോക്ടർ. മരണം കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഒന്നുമില്ല, ബോധം എന്നത് തലച്ചോറിലെ ചില രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ മാത്രമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഒരു തികഞ്ഞ സയൻസ് മനുഷ്യൻ. എന്നാൽ 2008-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് മെനിഞ്ചൈറ്റിസ് എന്ന ഗുരുതരമായ മസ്തിഷ്ക രോഗം ബാധിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായും നിലച്ചു. ഏഴു ദിവസം അദ്ദേഹം കോമയിലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം മരിക്കുമെന്ന് തന്നെയാണ് മറ്റു ഡോക്ടർമാർ വിധി എഴുതിയത്. എന്നാൽ ഏഴാം ദിവസം അദ്ദേഹം അത്ഭുതകരമായി ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. താൻ കോമയിലായിരുന്ന ആ ഏഴു ദിവസം താൻ അനുഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം പിന്നീട് 'പ്രൂഫ് ഓഫ് ഹെവൻ' എന്ന പേരിൽ ഒരു പുസ്തകമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായി നിലച്ച ആ അവസ്ഥയിൽ അദ്ദേഹം അതിമനോഹരമായ ഒരു ലോകത്തേക്ക് പോയെന്നും, അവിടെവെച്ച് വാക്കുകൾക്ക് അതീതമായ സ്നേഹം അനുഭവിച്ചെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഒരു മെഡിക്കൽ സയന്റിസ്റ്റ് തന്നെ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ അതിനെ വെറുതെ അങ്ങ് തള്ളിക്കളയാൻ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല.
എങ്കിലും ഒരു വിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് ഇതിനൊരു വിശദീകരണമുണ്ട്. അവർ പറയുന്നത് മരണസമയത്ത് തലച്ചോറിലേക്കുള്ള ഓക്സിജന്റെ അളവ് കുറയുമ്പോൾ (ഹൈപ്പോക്സിയ) ഉണ്ടാകുന്ന വെറും തോന്നലുകൾ അഥവാ ഹാലൂസിനേഷൻ മാത്രമാണ് ഇത്തരം കാഴ്ചകൾ എന്നാണ്. കൂടാതെ നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ ഡി.എം.ടി (DMT) എന്നൊരു കെമിക്കൽ ഉണ്ട്. മരിക്കുന്ന സമയത്ത് തലച്ചോർ വൻതോതിൽ ഈ കെമിക്കൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുമെന്നും, അതാണ് ഇത്തരം വിചിത്രമായ സ്വപ്നങ്ങൾ കാണാൻ കാരണമെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതെല്ലാം എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള കൃത്യമായ ഉത്തരമാകുന്നില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ജന്മനാ അന്ധരായ ചില ആളുകൾക്ക് Near Death Experience ഉണ്ടായപ്പോൾ അവർ ആദ്യമായി തങ്ങളുടെ ശരീരത്തെയും ചുറ്റുപാടിനെയും കണ്ടു എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതുവരെ കാഴ്ച എന്താണെന്ന് പോലും അറിയാത്ത അവർക്ക് എങ്ങനെയാണ് ഹാലൂസിനേഷൻ ഉണ്ടാകുക? അവിടെയാണ് ശാസ്ത്രം വീണ്ടും വഴിമുട്ടുന്നത്.
ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഡോക്ടർ സാം പർണിയയെപ്പോലുള്ള ഗവേഷകർ മരണാനന്തര ബോധത്തെക്കുറിച്ച് വർഷങ്ങളായി പഠിക്കുന്നവരാണ്. അവരുടെ AWARE (AWAreness during REsuscitation) എന്ന പഠനത്തിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആശുപത്രികളിൽ ഹൃദയാഘാതം വന്ന രോഗികളെ നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. ഹൃദയം നിലച്ചതിന് ശേഷവും കോശങ്ങൾ മരിക്കാൻ മണിക്കൂറുകൾ എടുക്കുമെന്നും, ആ സമയത്ത് മനുഷ്യന്റെ ബോധം എവിടേക്കോ യാത്ര ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നുമാണ് ഈ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇനി കുറച്ചുകൂടി ആഴത്തിലുള്ള മറ്റൊരു ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയിലേക്ക് നമുക്ക് വരാം. ക്വാണ്ടം ഫിസിക്സ് എന്ന ശാസ്ത്രശാഖയെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ കണങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രമാണത്. അതിപ്രശസ്തനായ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ സർ റോജർ പെൻറോസും, അനസ്തെറ്റിസ്റ്റായ ഡോക്ടർ സ്റ്റുവർട്ട് ഹാമറോഫും ചേർന്ന് ഒരു വലിയ സിദ്ധാന്തം മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ വാദപ്രകാരം നമ്മുടെ ബോധം അഥവാ കോൺഷ്യസ്നെസ് എന്നത് വെറുമൊരു ശാരീരിക പ്രക്രിയയല്ല. അതൊരു ക്വാണ്ടം ഇൻഫർമേഷൻ ആണ്. തലച്ചോറിലെ 'മൈക്രോട്യൂബ്യൂൾസ്' എന്ന സൂക്ഷ്മ ഘടനകളിലാണ് ഈ ക്വാണ്ടം വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരാൾ മരിക്കുമ്പോൾ അയാളുടെ ഹൃദയം നിലയ്ക്കുന്നു, രക്തയോട്ടം നിൽക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഈ മൈക്രോട്യൂബ്യൂൾസിന് അവയുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത നഷ്ടപ്പെടും. പക്ഷേ അതിനകത്തുള്ള ക്വാണ്ടം ഇൻഫർമേഷൻ നശിച്ചുപോകുന്നില്ല. അത് പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് ഒരു ഊർജ്ജമായി ലയിച്ചുചേരുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ആ വ്യക്തിക്ക് വീണ്ടും ജീവൻ തിരികെ കിട്ടിയാൽ ഈ വിവരങ്ങൾ തിരികെ ശരീരത്തിലേക്ക് തന്നെ വരും. അതാണ് അവർക്ക് മരണാനന്തര അനുഭവങ്ങളായി തോന്നുന്നത്. ഇനി അവർ പൂർണ്ണമായും മരിച്ചുപോയാലോ? ആ ഇൻഫർമേഷൻ പ്രപഞ്ചത്തിൽ എക്കാലത്തും നിലനിൽക്കും. ഇതിനെയാണ് ആത്മാവ് എന്ന് മതങ്ങൾ വിളിക്കുന്നത് എന്ന് വേണമെങ്കിൽ നമുക്ക് വ്യാഖ്യാനിക്കാം. ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നിയമമുണ്ട് - First Law of Thermodynamics. "ഊർജ്ജത്തെ നിർമ്മിക്കാനോ നശിപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ല, അതിനെ ഒരു രൂപത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റാൻ മാത്രമേ കഴിയൂ." നമ്മുടെ ബോധം എന്നത് ഒരു ഊർജ്ജമാണെങ്കിൽ, ശരീരം നശിച്ചാലും ആ ബോധം ഒരിക്കലും നശിക്കുന്നില്ല എന്നല്ലേ അതിനർത്ഥം?
ഇനി പുനർജന്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രത്തിന് എന്താണ് പറയാനുള്ളത് എന്ന് നോക്കാം. പലപ്പോഴും സിനിമകളിലും കഥകളിലും മാത്രം കേട്ട് നമ്മൾ ചിരിച്ചുതള്ളുന്ന ഒന്നാണ് പുനർജന്മം. എന്നാൽ അമേരിക്കയിലെ വിർജീനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റായിരുന്ന ഡോക്ടർ ഇയാൻ സ്റ്റീവൻസൺ തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ പകുതിയിലധികവും ചെലവഴിച്ചത് ചെറിയ കുട്ടികളിലെ പുനർജന്മ ഓർമ്മകളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാനാണ്. ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നായി അയ്യായിരത്തിലധികം കേസുകൾ അദ്ദേഹം പഠനവിധേയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മൂന്നോ നാലോ വയസ്സുള്ള കുട്ടികൾ തങ്ങൾ മുമ്പ് മറ്റൊരിടത്ത് ജീവിച്ചിരുന്നു എന്നും, തങ്ങളുടെ പഴയ പേരും അന്ന് മരിക്കാനുണ്ടായ സാഹചര്യങ്ങളും വളരെ കൃത്യമായി പറയുകയും ചെയ്യും. രസകരമായ കാര്യം എന്താണെന്നുവെച്ചാൽ, ഈ കുട്ടികൾ പറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിൽ പോയി അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ അങ്ങനെയൊരാൾ ജീവിച്ചിരുന്നതായും അവർ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ അയാൾ മരിച്ചതായും ഡോക്ടർ സ്റ്റീവൻസൺ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചില കുട്ടികളുടെ ശരീരത്തിൽ അവരുടെ മുൻജന്മത്തിൽ ഏറ്റ വെടിയുണ്ടയുടെ പാടുകൾ പോലെയുള്ള ജന്മനായുള്ള അടയാളങ്ങൾ (Birthmarks) കണ്ടെത്തിയതും ഈ പഠനങ്ങളെ വളരെ ഗൗരവമുള്ളതാക്കുന്നു. ഇതിനൊന്നും ഇന്നത്തെ സയൻസിന് കൃത്യമായൊരു ഉത്തരമില്ല.
വളരെ വിചിത്രമായ മറ്റൊരു കാര്യം കൂടിയുണ്ട്. ടെർമിനൽ ലൂസിഡിറ്റി (Terminal Lucidity) എന്നാണ് ഇതിനെ പറയുന്നത്. അൽഷിമേഴ്സ് പോലെയുള്ള ഓർമ്മക്കുറവിന്റെ അസുഖം വന്ന് വർഷങ്ങളായി സ്വന്തം പേരോ മക്കളുടെ പേരോ പോലും ഓർമ്മയില്ലാത്ത, പൂർണ്ണമായും കിടപ്പിലായ രോഗികൾ മരിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപുള്ള ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസങ്ങളിൽ പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണ ആരോഗ്യവാന്മാരെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നത് ഡോക്ടർമാർ പലപ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർ പെട്ടെന്ന് എല്ലാവരെയും തിരിച്ചറിയുന്നു, പഴയ കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി സംസാരിക്കുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. ബന്ധുക്കൾ വിചാരിക്കും അസുഖം ഭേദമായി എന്ന്. എന്നാൽ കുറച്ചു മണിക്കൂറുകൾക്കോ ദിവസങ്ങൾക്കോ ഉള്ളിൽ അവർ ശാന്തമായി മരിക്കും. നശിച്ചുപോയ തലച്ചോറുള്ള ഒരാൾക്ക് എങ്ങനെയാണ് പെട്ടെന്ന് ഈ ഓർമ്മശക്തി തിരികെ കിട്ടുന്നത്? ശരീരം മരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ആത്മാവ് അല്ലെങ്കിൽ നമ്മുടെ ബോധം ശരീരത്തിന്റെ പരിമിതികളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമാകാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷണമാണോ ഇത്? ആർക്കുമറിയില്ല.
അതുപോലെത്തന്നെ മരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് പലർക്കും ഉണ്ടാകുന്ന ചില ദർശനങ്ങളുണ്ട് (Deathbed visions). ശാന്തമായി മരിക്കാൻ കിടക്കുന്ന പലരും മുറിയിലെ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഗത്തേക്ക് നോക്കി സംസാരിക്കുന്നതായി കാണാം. തങ്ങളെ കൊണ്ടുപോകാൻ മുൻപ് മരിച്ചുപോയ അമ്മയോ അച്ഛനോ മറ്റ് പ്രിയപ്പെട്ടവരോ വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് അവർ കൂടെയുള്ളവരോട് പറയും. അപ്പോൾ അവരുടെ മുഖത്ത് യാതൊരു ഭയവുമില്ലാതെ വലിയൊരു സന്തോഷവും സമാധാനവും കാണാൻ സാധിക്കും. ഇതൊക്കെ തലച്ചോറിലെ രാസപ്രവർത്തനങ്ങളാണെന്ന് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളയാൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്. പക്ഷേ മരണം എന്നത് അത്ര ലളിതമായ ഒരു പ്രക്രിയയല്ല എന്ന് ഇതിൽനിന്നൊക്കെ നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം.
ഇതൊക്കെ കേൾക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഒരുപാട് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുന്നുണ്ടാകാം. ശരിക്കും സ്വർഗ്ഗവും നരകവുമുണ്ടോ? മുൻജന്മത്തിലെ ഓർമ്മകൾ സത്യമാണോ? മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ നമ്മൾ നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടുമോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കൊന്നും അതെ അല്ലെങ്കിൽ അല്ല എന്ന് നൂറുശതമാനം ഉറപ്പോടെ പറയാൻ ഇന്ന് ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ആർക്കും കഴിയില്ല. കാരണം മരണം എന്ന വാതിലിന് അപ്പുറത്തേക്ക് പോയവരാരും തിരികെ വന്ന് അവിടെ എന്താണെന്ന് നമ്മളോട് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. അത് പ്രകൃതിയുടെ അല്ലെങ്കിൽ ഈ പ്രപഞ്ചം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ രഹസ്യമാണ്. ഒരുപക്ഷേ ആ രഹസ്യം അറിയാതിരിക്കുന്നതാണ് നമുക്ക് നല്ലതും. കാരണം മരണശേഷം എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് നമുക്ക് കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നുവെങ്കിൽ ഈ ഭൂമിയിലെ ജീവിതത്തിന് ഒരു അർത്ഥവും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല.
മരണമെന്നത് ഒരു അവസാനമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ പ്രപഞ്ച യാത്രയിലെ മറ്റൊരു അധ്യായം മാത്രമാണെന്ന് ചിന്തിക്കാനാണ് കൂടുതൽ മനോഹരം. ഒരു പുഴു അതിന്റെ കൂട് പൊട്ടിച്ച് അതിമനോഹരമായ ഒരു ചിത്രശലഭമായി മാറുന്നതുപോലെയാകാം മരണവും. ശരീരം എന്ന ഭാരമുള്ള പുറംതോട് ഉപേക്ഷിച്ച്, വേദനകളും ദുഃഖങ്ങളുമില്ലാത്ത, സമയവും ദൂരവും ബാധകമല്ലാത്ത മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് നമ്മുടെ ബോധം സ്വതന്ത്രമാകുന്ന ഒരു അവസ്ഥ. അവിടെ നമ്മൾ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമായി മാറുന്നുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ട് മരണത്തെ ഭയപ്പെടേണ്ട കാര്യമില്ല. എന്നെങ്കിലും ഒരിക്കൽ മരിക്കണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് ഇന്ന് നമ്മൾ ശ്വസിക്കുന്ന ഓരോ ശ്വാസത്തിനും, കാണുന്ന ഓരോ കാഴ്ചയ്ക്കും, നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ചെലവഴിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷത്തിനും ഇത്രയധികം വിലയുള്ളത്. മരണം എന്നത് സത്യമാണെന്ന് അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്, കിട്ടിയ ഈ ചെറിയ ജീവിതം എത്രത്തോളം മനോഹരമാക്കാം, മറ്റുള്ളവർക്ക് എത്രത്തോളം സ്നേഹം പകരാം എന്ന് മാത്രമേ നമ്മൾ ചിന്തിക്കേണ്ടതുള്ളൂ. യാത്രയുടെ അവസാനം എന്താണെന്ന് ഓർത്ത് വിഷമിക്കാതെ, ഈ യാത്രയിലെ ഓരോ കാഴ്ചകളും ആസ്വദിക്കാൻ നമുക്ക് ശ്രമിക്കാം. കാരണം, അക്കരെയുള്ള ലോകം എന്തുതന്നെയായാലും, അവിടെയെത്തുമ്പോൾ തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ മനോഹരമായ കുറച്ച് ഓർമ്മകൾ ഇവിടെ ബാക്കിവെക്കുക എന്നതാണ് ഒരു മനുഷ്യനെന്ന നിലയിൽ നമുക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം.
