ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിലേക്ക്, സൂര്യപ്രകാശം ഒരിക്കലും എത്തിനോക്കാത്ത ആ ഇരുണ്ട ലോകത്തേക്ക് ഒരു യാത്ര പോകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? നമ്മൾ മനുഷ്യർ എവറസ്റ്റിന്റെ കൊടുമുടി കീഴടക്കി, കടലിന്റെ ആഴങ്ങൾ അളന്നു, ബഹിരാകാശത്ത് വരെ എത്തി, ചൊവ്വയിൽ വീടുണ്ടാക്കാൻ പ്ലാനിടുന്നു. പക്ഷെ, നമ്മുടെ കാലിനടിയിൽ, ഭൂമിയുടെ അടിവയറ്റിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിസ്മയങ്ങളെയും ഭീകരതകളെയും കുറിച്ച് അറിയാൻ തുടങ്ങിയാൽ ആരും ഒന്ന് അമ്പരന്നുപോകും. ഭൂമിയിലെ ജീവനുള്ള മനുഷ്യന് എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ആഴമുള്ള പാതാളക്കവാടമായ വെരിയോവ്കിന ഗുഹയെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.
ജോർജിയയിലെ അബ്ഖാസിയ പ്രദേശത്തുള്ള അറബിക മാസിഫ് എന്ന പർവതനിരകളിലാണ് ഈ അദ്ഭുതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഒരു സാധാരണ മലഞ്ചെരുവിൽ മഞ്ഞുമൂടിക്കിടക്കുന്ന ചെറിയൊരു കുഴി, പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ താഴേക്ക് ഇത്രയും ഭീമാകാരമായ ഒരു ലോകമുണ്ടെന്ന് സ്വപ്നത്തിൽ പോലും ആരും ചിന്തിക്കില്ല. പക്ഷെ ആ ചെറിയ തുളയിലൂടെ താഴേക്ക് കയറിപ്പോയാൽ നമ്മൾ ചെന്നെത്തുന്നത് ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് 2,212 മീറ്റർ, അതായത് 7,250 ലധികം അടി താഴ്ചയിലേക്കാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കെട്ടിടമായ ദുബായിലെ ബുർജ് ഖലീഫയെ രണ്ടര തവണ ഒന്നിനു മീതെ ഒന്നായി വെച്ചാൽ എത്ര ആഴമുണ്ടാകുമോ, അത്രയും താഴ്ച. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ ഗുഹയെന്ന റെക്കോർഡ് നിലവിൽ വെരിയോവ്കിനയുടെ പേരിലാണ്.
ഈ ഗുഹയുടെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ മനുഷ്യന്റെ അടങ്ങാത്ത ജിജ്ഞാസയുടെയും വാശിയുടെയും കഥ കാണാം. 1968-ൽ ക്രാസ്നോയാർസ്കിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സംഘം ഗുഹാ ഗവേഷകരാണ് ഇത് ആദ്യമായി കണ്ടെത്തുന്നത്. അന്ന് അവർ ഇതിന് എസ്-115 എന്നൊരു സാധാരണ കോഡ് പേരാണ് നൽകിയത്. അന്നത്തെ ഉപകരണങ്ങൾ വെച്ച് താഴേക്ക് പോയ അവർക്ക് വെറും 115 മീറ്റർ മാത്രമേ താഴാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. അവിടെ ഒരു വലിയ പാറക്കൂട്ടം കണ്ട് വഴി തീർന്നു എന്ന് കരുതി അവർ മടങ്ങി. വർഷങ്ങളോളം ആരും ഇതിനെ ഗൗനിച്ചില്ല. പിന്നീട് 1980-കളിൽ മോസ്കോയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സംഘം വീണ്ടും വന്നു. അവർ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ വഴിയുണ്ടാക്കി 440 മീറ്റർ വരെ താഴേക്ക് പോയി.
ഈ ഗുഹയ്ക്ക് വെരിയോവ്കിന എന്ന പേര് വന്നതിന് പിന്നിൽ വളരെ വികാരനിർഭരമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. അലക്സാണ്ടർ വെരിയോവ്കിൻ എന്നൊരു റഷ്യൻ കേവ് ഡൈവർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ജീവൻ പണയം വെച്ച് ഭൂഗർഭ ജലാശയങ്ങളിൽ നീന്തി വഴികൾ കണ്ടെത്തുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1983-ൽ മറ്റൊരു ഗുഹയിൽ വെച്ചുണ്ടായ അപകടത്തിൽ അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹസികതയോടും ഓർമ്മകളോടുമുള്ള ആദരസൂചകമായിട്ടാണ് 1986-ൽ ഈ ഗുഹയ്ക്ക് വെരിയോവ്കിന എന്ന് പേരിടുന്നത്.
പക്ഷെ യഥാർത്ഥ അത്ഭുതം തുടങ്ങിയത് 2000-ങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ്. പെരോവോ-സ്പെലിയോ എന്ന റഷ്യൻ സംഘം അത്യാധുനിക ഉപകരണങ്ങളുമായി വെരിയോവ്കിനയിൽ നിരന്തര പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. ഓരോ വർഷവും അവർ വരുമ്പോഴും താഴേക്ക് പുതിയ വഴികൾ തുറന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. 1000 മീറ്റർ, 1500 മീറ്റർ, 2000 മീറ്റർ അങ്ങനെ ഓരോ അതിരുകളും അവർ ഭേദിച്ചു. ഒടുവിൽ 2018 മാർച്ചിൽ, അവർ 2,212 മീറ്റർ താഴ്ചയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. അതുവരെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ ഗുഹയെന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന തൊട്ടടുത്തുള്ള ക്രൂബെറ ഗുഹയെ പിന്തള്ളിയാണ് വെരിയോവ്കിന ഒന്നാം സ്ഥാനം സ്വന്തമാക്കിയത്.
വെരിയോവ്കിനയുടെ അടിത്തട്ടിലേക്കുള്ള യാത്ര ഏതൊരു സയൻസ് ഫിക്ഷൻ സിനിമയെക്കാളും ഉദ്വേഗജനകമാണ്. ഒരു വിനോദസഞ്ചാരിക്ക് കൈവീശി നടന്നുപോകാൻ പറ്റുന്ന വഴിയൊന്നുമല്ലിത്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച ട്രെയിനിങ് കിട്ടിയ പ്രൊഫഷണൽ കേവ് എക്സ്പ്ലോറർമാർക്ക് മാത്രമേ ഇവിടെ ഇറങ്ങാൻ സാധിക്കൂ. താഴേക്ക് പോയി തിരിച്ചുവരാൻ മാത്രം കുറഞ്ഞത് ഒരാഴ്ച മുതൽ രണ്ടാഴ്ച വരെ സമയം വേണം. വെർട്ടിക്കൽ കയറുകളിൽ തൂങ്ങിക്കിടന്നും, നൂലിഴ വിടവുകളിലൂടെ ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങിയും, വഴുക്കലുള്ള പാറയിടുക്കുകളിൽ ജീവൻ കൈയിൽ പിടിച്ചും വേണം ഓരോ അടിയും മുന്നോട്ട് വെക്കാൻ.
താഴേക്ക് പോകുന്തോറും ശരീരം മരവിപ്പിക്കുന്ന തണുപ്പാണ്. താപനില എപ്പോഴും 4 മുതൽ 7 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെയായിരിക്കും. ഒപ്പം വായുവിൽ നൂറു ശതമാനത്തിനടുത്ത് ഈർപ്പവും. വസ്ത്രങ്ങൾ ഒരിക്കലും ഉണങ്ങില്ല, ശരീരം എപ്പോഴും നനഞ്ഞിരിക്കും. വഴിനീളെ പല തട്ടുകളിലായി ഇവർ അണ്ടർഗ്രൗണ്ട് ക്യാമ്പുകൾ ഉണ്ടാക്കും. ഈ ക്യാമ്പുകളിൽ ടെന്റുകൾ അടിച്ച്, സ്ലീപ്പിംഗ് ബാഗുകളിൽ ചുരുണ്ടുകൂടിയാണ് അവർ വിശ്രമിക്കുന്നത്. കഴിക്കാനുള്ള ഭക്ഷണം, കുടിവെള്ളം, ബാറ്ററി, ഓക്സിജൻ സിലിണ്ടറുകൾ, കയറുകൾ തുടങ്ങി സകല സാധനങ്ങളും സ്വന്തം തോളിലേറ്റിയാണ് അവർ താഴേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
ഇരുട്ടിന്റെ ഒരു വല്ലാത്ത അവസ്ഥയുണ്ട് ഇവിടെ. ജീവിതത്തിൽ നമ്മളാരും അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത സമ്പൂർണ്ണമായ അന്ധകാരം. ഹെഡ്‌ലാമ്പ് അണച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ കൈ തൊട്ടുമുന്നിൽ പിടിച്ചാൽ പോലും കാണാൻ കഴിയില്ല. കണ്ണുകൾ തുറന്നിരിക്കുന്നോ അടഞ്ഞിരിക്കുന്നോ എന്ന് തലച്ചോറിന് മനസ്സിലാകാത്ത അവസ്ഥ. ഒപ്പം, തുള്ളി വീഴുന്ന വെള്ളത്തിന്റെ ശബ്ദവും വിദൂരതയിൽ അലറുന്ന അണ്ടർഗ്രൗണ്ട് വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ മുഴക്കവും മാത്രം. ദിവസങ്ങളോളം സൂര്യപ്രകാശം കാണാതെ ഈ ഇരുട്ടിൽ കഴിയുന്നത് മനസ്സിനെ വല്ലാതെ ഉലയ്ക്കും, പലർക്കും കാഴ്ചകൾ തോന്നുന്ന അവസ്ഥ (hallucinations) വരെ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.
ഈ ഗുഹയുടെ ഏറ്റവും ഭയാനകമായ ശത്രു വെള്ളപ്പൊക്കമാണ്. പുറത്ത് മലമുകളിൽ മഴ പെയ്യുകയോ മഞ്ഞ് ഉരുകുകയോ ചെയ്താൽ, ആ വെള്ളം മുഴുവൻ ഈ ഗുഹയുടെ ഇടുങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ ഒരു വലിയ ആർത്തലച്ചൊഴുകുന്ന പുഴയായി താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്തും. ഇതിനെ ഫ്ലാഷ് ഫ്ലഡ് എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. 2018-ൽ പര്യവേക്ഷണം നടത്തുകയായിരുന്ന ഒരു സംഘം താഴെയുള്ള ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് ഈ ഭീകരത നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചു. പെട്ടെന്ന് ഗുഹയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് വെള്ളം ഇരച്ചുകയറുകയും വഴി അടയുകയും ചെയ്തു. ക്യാമ്പ് മുഴുവൻ വെള്ളത്തിലായി, അവർക്ക് ശ്വാസമെടുക്കാൻ പോലും ചെറിയൊരു എയർ പോക്കറ്റ് മാത്രമാണ് ബാക്കിയായത്. ഭാഗ്യം ഒന്നു കൊണ്ടുമാത്രമാണ് മരണത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന് അവർ രക്ഷപ്പെട്ട് ഉപരിതലത്തിൽ എത്തിയത്.
ഗുഹയുടെ ഇരുളിൽ മറ്റൊരു മനുഷ്യന്റെ ഭീതിജനകമായ കഥയുമുണ്ട്. 2020-ൽ പര്യവേക്ഷകർ താഴേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഏകദേശം 1100 മീറ്റർ താഴ്ചയിലുള്ള ഒരു ക്യാമ്പിൽ അവർ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ശരീരം കണ്ടെത്തി. അതൊരു വലിയ ഞെട്ടലായിരുന്നു. പിന്നീട് നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലാണ് മനസ്സിലായത് അത് സെർജി കൊസെവ് എന്ന റഷ്യൻ സഞ്ചാരിയായിരുന്നു എന്ന്. അദ്ദേഹം ഒരു പ്രൊഫഷണൽ കേവറോ മതിയായ തയ്യാറെടുപ്പുകളോ ഉള്ള ആളായിരുന്നില്ല. ഒറ്റയ്ക്ക് ഗുഹയുടെ ആഴം കാണാൻ ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച അദ്ദേഹം വഴിതെറ്റിയും, കൊടുംതണുപ്പ് കാരണവും, ഉപകരണങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടും അവിടെ കുടുങ്ങി മരണത്തിന് കീഴടങ്ങുകയായിരുന്നു. ആ കൊടും പാതാളത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം ഒരു വർഷത്തോളം അങ്ങനെ കിടന്നു. ഒടുവിൽ അതീവ ദുഷ്കരമായ ഒരു ഓപ്പറേഷനിലൂടെയാണ് രക്ഷാപ്രവർത്തകർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം പുറത്തെത്തിച്ചത്.
ഇത്രയൊക്കെ ക്രൂരമായ സാഹചര്യങ്ങളാണെങ്കിലും ജീവന്റെ സാന്നിധ്യം ഇവിടെയുമുണ്ട് എന്നതാണ് മറ്റൊരു വിസ്മയം. വെളിച്ചമില്ലാത്ത, കഠിനമായ ഈ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെട്ട് ജീവിക്കുന്ന അപൂർവയിനം പ്രാണികളെയും കൊഞ്ചുകളെയും (crustaceans) ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പൂർണ്ണമായും കാഴ്ചശക്തിയില്ലാത്ത, ശരീരത്തിന് നിറമില്ലാത്ത വെളുത്ത സുതാര്യമായ ജീവികൾ. പുറംലോകവുമായി ഒരു ബന്ധവുമില്ലാതെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഇവ സ്വന്തം ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചുപോരുന്നു. ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചും പരിണാമത്തെക്കുറിച്ചും പഠിക്കാൻ ഇവ വലിയൊരു സഹായമാണ്.
ഒടുവിൽ 2,212 മീറ്റർ താഴ്ചയിലെത്തിച്ചേരുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു ചെറിയ ഭൂഗർഭ തടാകം കാണാം. "ദി ലാസ്റ്റ് നീമോ സൈഫൺ" എന്നാണ് ഗവേഷകർ ഇതിന് പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്. അവിടെ ഗുഹ അവസാനിക്കുന്നില്ല, ആ വെള്ളത്തിനടിയിലൂടെ ഇനിയും താഴേക്ക് വഴികളുണ്ടെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഡൈവിങ് സ്യൂട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആ തടാകത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങി കൂടുതൽ ആഴം കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇന്നും തുടരുകയാണ്. ഒരുപക്ഷെ നാളെ ഇതിലും വലിയൊരു താഴ്ചയിലേക്ക് മനുഷ്യൻ എത്തിയേക്കാം.
ഭൂമി എത്രമാത്രം നിഗൂഢതകൾ ഉള്ളിലൊതുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് വെരിയോവ്കിന. മനുഷ്യന്റെ ധൈര്യവും കഠിനാധ്വാനവും ശാസ്ത്രബോധവും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് പ്രകൃതി ഇത്രയും കാലം ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച ഈ പാതാളലോകം നമുക്ക് മുന്നിൽ തുറക്കപ്പെട്ടത്. ഓരോ തവണ ഈ ഗുഹയെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുമ്പോഴും, നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഈ ഉപരിതലത്തിന് താഴെ ഇത്രയും വിശാലവും ഭയാനകവുമായ മറ്റൊരു ലോകം ശാന്തമായി ഉറങ്ങുന്നുണ്ടല്ലോ എന്ന ചിന്ത ആരെയും ഒരു നിമിഷം നിശ്ശബ്ദരാക്കും.
